Παραλίες με πεντακάθαρα κρυστάλλινα νερά, απόκρημνα βουνά με άγρια φαράγγια και καταρράκτες, πλαγιές με δεκάδες στρέμματα αμπελιών και άγριες ορχιδέες, χωριά με αριστουργηματικά κτίρια παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, άνθρωποι πράοι και ευγενικοί, χλωρίδα και πανίδα εντυπωσιακής ποικιλότητας, αρχαιολογικά μνημεία μεγάλης σημασίας, μια ατμόσφαιρα που συνδυάζει τη ράθυμη ευζωία και το ανήσυχο πνεύμα των Σαμιωτών, ένα νησί από τα ελάχιστα που μπορούν να καυχιούνται ότι καταφέρνουν να μπουν στην καρδιά όσων αγαπούν το βουνό αλλά δεν μπορούν να κάνουν και χωρίς τη θάλασσα (και το αντίθετο).

 

Πού να πάτε

Στους Βουρλιώτες, ένα πανέμορφο ημιορεινό χωριό λίγο μετά το Κοκκάρι με σπίτια παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και μεγάλη παραγωγή κρασιού. Εκεί βρίσκεται και το Μοναστήρι της Παναγίας της Βροντιανής από τα πιο παλιά μοναστήρια του νησιού, που χτίστηκε το 1476 αλλά υπέστη σοβαρές ζημιές από την καταστροφική πυρκαγιά του 2000. Αν είναι ανοιχτή η εκκλησία θα αντικρίσετε ένα θαυμάσιο ξυλόγλυπτο τέμπλο, καθώς και την εικόνα της Παναγίας στολισμένη με ασήμι. Επίσης, λίγο πριν φτάσετε στο χωριό θα δείτε μια πινακίδα που αναγράφει «Πηγή Πνακά». Πρόκειται για ένα καταπράσινο τοπίο με πλατάνια και τρεχούμενα νερά ανάμεσα σε δυο μικρές εκκλησιές με εξαιρετική θέα μέχρι τη θάλασσα.

Στο Hραίο, το σημαντικότερο αρχαιολογικό χώρο του νησιού. Εκεί ήταν το ιερό της θεάς Ήρας, η οποία κατά τη μυθολογία γεννήθηκε στη Σάμο και λατρεύτηκε με μια σειρά ναών, που ο αρχαιότερος χρονολογείται τον 8ο αιώνα π.Χ. O ναός  είχε μήκος 108,75 μέτρα, πλάτος 54,68 και ύψος 25. Ήταν περίπτερος και είχε 133 στήλες από τις οποίες όρθια σώζεται δυστυχώς μόνο μία. Το γλυπτό διάκοσμο των ιερών μπορείτε να δείτε στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Πυθαγορείου. Eπίσης σώζεται το αρχαίο Υδραγωγείο .

 

Στον υδροβιότοπο της Αλυκής που βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νησιού της Σάμου. Οι αλυκές παλιά παρήγαγαν αλάτι υψηλής ποιότητας αλλά το 1965 σταμάτησε η λειτουργία τους. Τώρα αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους στην Ελλάδα αφού πολλά είδη πουλιών βρίσκουν καταφύγιο εκεί κάθε χρόνο και ειδικά τα εντυπωσιακά ροζ φλαμίνγκο.

 

Στο «Άμπελος» (γνωστό και ως Καρβούνης) που πήρε το όνομά του από τα πολλά αμπέλια που καλλιεργούσαν εκεί από την αρχαιότητα. «Είναι το βουνό που κάνει ολόκληρο το νησί ορεινό», όπως έγραφε ο Στράβων. Ψηλότερη κορυφή του είναι ο Προφήτης Ηλίας που έχει υψόμετρο 1.153 μ. και γύρω απ' την κορυφή αυτή υπάρχουν κι άλλες που το υψόμετρο τους ξεπερνά τα 1000 μέτρα, όπως οι Γκιναίοι και ο Λάζαρος. Οι αναβαθμοί ή πεζούλες είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της περιοχής και η μέθοδος με την οποία οι κάτοικοι της περιοχής αντιμετώπισαν και αντιμετωπίζουν τη διάβρωση του εδάφους λόγω των μεγάλων μορφολογικών κλίσεων του εδάφους.

 

Στους Σπαθαραίους, ένα πανέμορφο χωριό κοντά στον Πύργο με πολύ ευγενικούς κατοίκους (κυρίως γέρους με μαγκούρες που ανεβαίνουν με αξιοθαύμαστη ικανότητα τα ανηφορικά πλακόστρωτα) και «αφ' υψηλού» θέα μέχρι τα Δωδεκάνησα, τους Φούρνους την Ικαρία, τον «άγριο» Κέρκη και τα παράλια του κόλπου Μαραθοκάμπου.

 

Στον Παγώνδα που βρίσκεται 12 χιλιόμετρα από το Πυθαγόρειο και οι Τούρκοι το αποκαλούσαν

Κριμιζίκιοϊ, απ' το κόκκινο χρώμα που έπαιρναν τα σπίτια απ' το κοκκινόχωμα που έβαζαν στα δώματα. Εκεί στην καταπληκτική παραδοσιακή πλατεία του χωριού βρίσκεται το ταβερνάκι η Αρχόντισσα, ένα παλιομοδίτικο μπιλιαρδάδικο για τα παιδιά της περιοχής και ένα βγαλμένο λες από φωτογραφικό λεύκωμα καφενείο. Αξίζει να αναζητήσετε τα σημεία του χωριού που προσφέρουν θέα στην πλαγιά και μέχρι τη θάλασσα.

 

Στο Παλαιοντολογικό Μουσείο Μυτιληνιών στο χωριό Μυτιληνιοί, όπου υπάρχει ένας ανεκτίμητος παλαιοντολογικός θησαυρός που αποτελείται από τα απολιθωμένα οστά θηλαστικών που έζησαν πριν από 6–8 εκατομμύρια χρόνια. Τα σημαντικότερα εκθέματα είναι το Σαμοθήριο, μια καμηλοπάρδαλη που το μήκος της πλησίαζε τα πέντε μέτρα και το ύψος των πίσω άκρων της τα τρία μέτρα, καθώς και το Καπλάνι, ένα αιμοβόρο αιλουροειδές που ζούσε στη Μικρασία και στις αρχές του προηγούμενου αιώνα αναγκάστηκε είτε από πλημμύρα του ποταμού Μαιάνδρου, είτε από πυρκαγιά, να περάσει κολυμπώντας στη Σάμο. Η ιστορία λέει ότι κάποιοι αγρότες και βοσκοί το κατεδίωξαν και το ανάγκασαν να κλειστεί σε μια σπηλιά (η οποία ονομάζεται πια «Καπλανότρυπα»), την είσοδο της οποίας έχτισαν με πέτρες περιμένοντας να πεθάνει από τη δίψα και την πείνα. Το Καπλάνι όμως κατάφερε να επιβιώσει τρώγοντας τις σάρκες θηραμάτων που είχε καταφέρει να αποθηκεύσει και πίνοντας ελάχιστο νερό από μια γούβα που υπήρχε στη σπηλιά.

 

Ύστερα από αρκετούς μήνες, κάποιοι που ήθελαν να διαπιστώσουν αν ζει ακόμα, άνοιξαν πάνω από τη σπηλιά μια τρύπα και κρέμασαν ένα σχοινί για να κατέβει ο Γεράσιμος Γλιαρμής, ο οποίος, αφού αντίκρισε ζωντανό το Καπλάνι προσπάθησε να το στραγγαλίσει σε μια άγρια μάχη ανθρώπου με ζώο. Το Καπλάνι αντιστάθηκε σθεναρά και ο Γλιαρμής καλούσε για βοήθεια, χωρίς καμιά ανταπόκριση γιατί όλοι φοβούνταν να μπουν μέσα στη σπηλιά. Τότε έφτασε ο αδελφός του, Νικόλαος Γλιαρμής, ο οποίος λόγω του ψηλού του αναστήματος και του γεγονότος ότι είχε μόνο ένα μάτι, κατείχε το παρατσούκλι Κύκλωπας. Ο «Κύκλωπας» θα κατέβει στη σπηλιά από το σχοινί και θα μπει στη μάχη με το Καπλάνι αρπάζοντας με το αριστερό του χέρι το λαιμό του ζώου ενώ με το δεξί προσπαθούσε να τραβήξει το μαχαίρι του. Το Καπλάνι δεν άντεξε όμως και πέθανε από το στραγγαλισμό. Ο Γεράσιμο Γλιαρμής, που έγινε ήρωας έκτοτε, θα πεθάνει μερικές μέρες αργότερα από μόλυνση στις πληγές που του είχε προκαλέσει το Καπλάνι στο στήθος. (σ.σ. από το Καπλάνι του μουσείου έχει εμπνευστεί και η Άλκη Ζέη το βιβλίο της «Το Καπλάνι της Βιτρίνας».

Στο Καρλόβασι. Παλιά η περιοχή λεγόταν Καρλοβάσια γιατί αποτελούνταν από τρεις διαφορετικές κοινότητες, το Νέο Καρλόβασι, το Μεσαίο και το Παλαιό Καρλόβασι με το λιμάνι, τα οποία ήταν ανεξάρτητα μεταξύ τους, χτισμένα στους γύρω απ' την πεδιάδα λόφους αλλά με τα χρόνια ενώθηκαν. Πρακτικά το κέντρο της περιοχής αποτελεί το Νέο Καρλόβασι, ενώ το Μεσαίο βρίσκεται ένα χιλιόμετρο δυτικά και τα χωρίζει ο χείμαρρος του Καρλοβάσου και το Παλαιό ένα χιλιόμετρο δυτικότερα κρυμμένο πίσω απ' το λόφο της Αγίας Τριάδας. Το Καρλόβασι έχει από παλιά μεγάλη παράδοση στη βυρσοδεψία και στην περιοχή λειτουργούσαν μεγάλα εργοστάσια τα περισσότερα εκ των οποίων καταστράφηκαν στον πόλεμο και τον Εμφύλιο, ενώ όσα έχουν απομείνει μπορείτε να τα δείτε να στέκουν έρημα στην παραλία της περιοχής. Τρία χιλιόμετρα δυτικά από το Καρλόβασι βρίσκεται το μοναστήρι του Προφήτη Ηλία, σε υψόμετρο 200 μέτρων, το οποίο άρχισε να χτίζεται απ' το 1739 απ' τους μοναχούς Νεόφιλο και Γρηγόριο έχει πολλά ιερά σκεύη και ξυλόγλυπτο τέμπλο. Στο Καρλόβασι βρίσκεται επίσης και η Μαθηματική σχολή του πανεπιστημίου Αιγαίου κάτι που δίνει στην πόλη νεανική ζωντάνια όλο το χρόνο. Επίσης, μην ξεχάσετε να δείτε την «Καρέκλα του Ρίτσου» στον παραλιακό δρόμο της πόλης, εκεί που ο μεγάλος ποιητής έγραψε τα αριστουργήματά του αγναντεύοντας τη θάλασσα όσο καιρό ήταν εξόριστος στη Σάμο. Τέλος, για ξεκούραση ενδείκνυται το καφέ Senso στην κεντρική πλατεία του Καρλοβασίου, με μια μεγάλη ποικιλία από τσάγια και βότανα που βράζουν με ακρίβεια δευτερολέπτων (ανάλογα την ιδιοσυστασία του κάθε βοτάνου).

Στο Πυθαγόρειο, που είναι το πιο τουριστικό σημείο του νησιού αλλά και η περιοχή με τα περισσότερα αρχαιολογικά ευρήματα. Είναι μια παραλιακή κωμόπολη χτισμένη πάνω στα ερείπια της αρχαίας πόλης της Σάμου, η οποία παλαιότερα λεγόταν Τηγάνι, λόγω του κυκλικού σχήμα του λιμανιού της και μετονομάστηκε σε Πυθαγόρειο μόλις το 1955 από τη Διεθνή Οργάνωση Πυθαγορείων προς τιμήν του μεγάλου φιλόσοφου Πυθαγόρα. Σήμερα στο Πυθαγόρειο σώζονται τμήματα και πολεμίστρες απ' τα τείχη που προστάτευαν την πόλη, τα ερείπια των ανακτόρων του Πολυκράτη, τα Ρωμαϊκά Λουτρά και πολλά άλλα ευρήματα, με το σπουδαιότερο όλων το Ευπαλίνειο, ή αμφίστομο Όρυγμα, του οποίου το μήκος ανέρχεται σε 1026 μέτρα και διαπερνά το βουνό που έχει ύψος 246 μέτρα. Σχεδιάστηκε απ' τον Ευπαλίνο, που ήταν απ' τα Μέγαρα, με σκοπό την ύδρευση της πόλης. Η σπουδαιότητά του οφείλεται στο ότι άρχισαν να εργάζονται κι απ' τις δυο πλευρές και συναντήθηκαν στο μέσο με ελαχίστη διαφορά. Μεταξύ Πυθαγορείου και του Ευπαλίνειου, υπάρχει το αρχαίο θέατρο και πάνω απ' αυτό το σπήλαιο της Σπηλιανής, στην είσοδο του οποίου υπάρχει εκκλησία του Αγίου Γεωργίου με μερικά κελιά.

 

Στη Σάμο, το πρώην επίνειο, το Βαθύ, έχει μεταμορφωθεί σε ένα μεγάλο και ασφαλές λιμάνι. Αρχικά ο οικισμός είχε ονομαστεί Κάτω Βαθύ, αργότερα μετονομάστηκε σε Σταφανούπολη (προς τιμήν του πρώτου ηγεμόνα της Σάμου, Στέφανου Βογορίδη), στη συνέχεια Λιμένας Βαθέως και το 1958 πήρε το σημερινό της όνομα. Είναι χτισμένη αμφιθεατρικά στο βάθος του κόλπου και είναι απ' τις μοναδικές πόλεις που κατόρθωσε και κράτησε τον παραδοσιακό της χαρακτήρα έχει μια απ' τις ωραιότερες προκυμαίες και πολλά νεοκλασικά κτίρια που μαρτυρούν την εποχή της μεγάλης οικονομικής ευμάρειας. Τέλος, αξίζει μια επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Σάμου, το οποίο στεγάζεται σε δύο κτίρια, στο «Πασχάλειο Αρχαιοφυλάκειον» και στο Νέο Μουσείο. Στα δυο κτίρια φιλοξενούνται μοναδικά ευρήματα που προέρχονται από τους αρχαιολογικούς χώρους όπως ο Κολοσικός Κούρος, ύψους 5,50 μ. που χρονολογείται από τον 6ο π.Χ. αιώνα, ένα μαρμάρινο άγαλμα γυναικείας μορφής που χρονολογείται από το 560 π.Χ., το αγαλματίδιο ιππέα, ύψους 0,20 μ. που χρονολογείται από το 530 π.Χ., καθώς και ο πήλινος αρχαϊκός κέρνος, που είναι διακοσμημένος με μικρογραφικά αγγεία και εδώλια του 7ου π.Χ. αιώνα.

 

Στο Βαθύ, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση νοτιοανατολικά της Σάμου, και που σήμερα έχει σχεδόν ενωθεί μαζί της. Πρόκειται για έναν από τους πιο όμορφους οικισμούς του νησιού με σπίτια παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, παλιά καφενεία και μπακάλικα και δαιδαλώδη στενάκια.

Ανατολικά και λίγο βορειότερα, στο νοτιοανατολικό άκρο της κοιλάδας της Βλαμαρής, βρίσκεται το μοναστήρι της Αγίας Ζώνης, σε υψόμετρο 120 περίπου μέτρα. Οικοδομήθηκε απ' τον ιερομόναχο Μελέτιο το 1695 κι έχει πολλές τοιχογραφίες, ξυλόγλυπτο τέμπλο και πολλά ιερά σκεύη. Βορειοανατολικά του προηγουμένου, στο βουνό Ραμπαϊδόνι, βρίσκεται το μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής, σε υψόμετρο 300 περίπου μέτρα, με μια θαυμάσια θέα προς τα στενά της Μυκάλης και τις Μικρασιατικές ακτές.

 

Στους Μανωλάτες, ίσως το ομορφότερο χωριό σε όλο το νησί χτισμένο ανάμεσα σε μια πυκνή βλάστηση από αμπέλια, ελιές, μηλιές, καρυδιές, κερασιές και καστανιές και άλλα. Περιηγηθείτε στα στενάκια του με τα καταπληκτικά χρωματιστά σπίτια, πιείτε δροσερό νερό από την πηγή και τέλος ακολουθήστε (μόνο για μερικά μέτρα) το μονοπάτι προς τις Σταυρινίδες για να θαυμάσετε την απίστευτη θέα προς τη θάλασσα. Αν έχετε τζιπ (και μόνο!) δοκιμάστε να κάνετε τη διαδρομή από Βουρλιώτες προς Μανωλάδες, έναν σκληροτράχηλο χωματόδρομο 8 χιλιομέτρων που περνάει ανάμεσα από καταρράκτες, ποτάμια με θέα την πλαγιά που θυμίζει Τοσκάνη.

 

Στους Κοσμαδαίους, ένα ορεινό χωριό που βρίσκεται σε ύψος 600 μ. απ' όπου και αρχίζει ένα μονοπάτι που οδηγεί στο μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής Κακοπέρατου, στον Κέρκη. Εκεί πάνω στον απόκρημνο βράχο του Κέρκη, πριν από πολλά χρόνια ένας μετανοημένος πειρατής, ο Κόκκινος Κουρσάρος, που μετονομάστηκε Πανάρετος, είχε σκαλίσει ένα μονοπάτι που οδηγούσε σε μία επιβλητική σπηλιά μέσα στην οποία είχε κτίσει ένα εκκλησάκι. Τώρα οι ντόπιοι έχουν τοποθετήσει κατά μήκος του δύσκολου μονοπατιού ένα σίδερο από το οποίο μπορείς να κρατηθείς και με ασφάλεια να το διασχίσεις και να φτάσεις μέχρι το σπήλαιο. Στα 500 μέτρα περίπου από το σπήλαιο βρίσκεται και το Μοναστήρι του Κακοπέρατου, ή Παναγία του Χατζημανώλη, αφιερωμένο στη ζωοδόχο Πηγή.

 

Στη Σαμιοπούλα, ένα μικρό ακατοίκητο νησάκι που βρίσκεται νότια της Σάμου. Μπορείτε να το επισκεφθείτε με τα καΐκια που κάνουν το γύρω του νησιού και ξεκινούν από το Πυθαγόρειο, το Μαραθόκαμπο και το χωριό Λιμνονάκι. Το νησί διαθέτει δυο όμορφες και ήσυχες αμμουδιές με καταγάλανα νερά ενώ λειτουργεί και μια ταβέρνα που σερβίρει φρέσκα ψάρια.

 

Τι να αγοράσετε

Σαμιώτικο κρασί από την Ένωσης Συνεταιρισμών Σάμου στο Μαλαγάρι. Ειδικά τα κρασιά του συνεταιρισμού είναι διάσημα σε όλο τον κόσμο και έχουν ονομασία προέλευσης ελεγχόμενη κάτι που σημαίνει ότι παράγονται αποκλειστικά στη Σάμο, καθώς και ότι δεν αναμιγνύονται με κρασιά άλλων περιοχών και δεν προστίθενται αρωματικές ουσίες ή νερό. Ακολουθεί ένα μικρός οδηγός στις σαμιώτικες ετικέτες.

 

Γλυκά κρασιά

SAMOS NECTAR (Vin Naturellement Doux): Οίνος γλυκός από υπερώριμα μοσχάτα σταφύλια τα οποία λιάζονται για μερικές ημέρες. Παλιώνει τρία χρόνια σε δρύινα βαρέλια. Το κρασί των Θεών της ελληνικής μυθολογίας.

 

SAMOS VIN DOUX Οίνος γλυκός: Είναι το κρασί που κυκλοφορεί πάνω από ένα αιώνα σε όλο τον κόσμο κάνοντας διάσημη τη Σάμο. Διατηρεί όλο το πρωτογενές άρωμα του μοσχάτου, ενώ παράλληλα εμφανίζει μια φρεσκάδα στη γεύση. Λέξη φοινικικής καταγωγής (σαμά) που σημαίνει τόπος υψηλός.

 

SAMOS ANTHEMIS Οίνος γλυκός: Η πεντάχρονη παλαίωση του VIN DOUX σε δρύινα βαρέλια δίνει αυτό το εξαίσιο προϊόν Άνθεμις, αρχαία ονομασία της Σάμου από την αφθονία των αυτοφυών ανθών.

 

ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΣ Οίνος γλυκός- Άναμα: Οίνος ειδικής παλαίωσης, που παράγεται με τις ευλογίες της Ιεράς Μητροπόλεως Σάμου & Ικαρίας και που πιστοποιεί την από τα μέσα του 19ου αιώνα παράδοση που θέλει το μοσχάτο οίνο Σάμου σαν τον οίνο της Θείας Ευχαριστίας.

 

GRAND GRU Οίνος γλυκός: Παράγεται από υπερώριμα σταφύλια από επιλεγμένους αμπελώνες με χαμηλή στρεμματική απόδοση και υψηλό ποιοτικό δυναμικό. Είναι λιγότερο γλυκό από το VIN DOUX με έντονη φρεσκάδα και αρωματικό πλούτο.

 

Ξηρά κρασιά

SAMAINA: Ξηρό λευκό με άρωμα μοσχάτου. Η προέλευση της ονομασίας του είναι από την αρχαία Σαμιακή τριήρης (Samaina, 704 π.X.) εξαιρετικά ταχύπλοη με πλώρη σε σχήμα καπρείου ρύγχους.

SAMAINA GOLDEN: Λευκό ξηρό από σταφύλια ειδικής επιλογής. Κρασί με σπάνια χαρακτηριστικά και άρωμα μοσχάτου.

 

ΔΟΡΥΣΣΑ: Λευκό ξηρό κρασί με ισορροπημένη γεύση (Dorissa: αρχαία ονομασία της Σάμου για το «πολύδεντρό» της ή το ισχυρό της Ναυτικό).

SELANA: Ροζέ ξηρό κρασί με ωραία χαρακτηριστικά τοπικών ποικιλιών (Selana: δωρικός τύπος της λέξης «σελήνη» κόρης του Υπερίωνα και της θείας και Θεάς του φεγγαριού κατά την ελληνική μυθολογία).

ΡΕΤΣΙΝΑ: Λευκό κρασί από Σαμιώτικο Μοσχάτο σταφύλι και άρωμα ρετσίνης.

SAMAINA Win sec: Ξηρό λευκό με άρωμα μοσχάτου (Samaina:αρχαία σαμιακή τριήρης, 704 π.Χ.) εξαιρετικά ταχύπλοη με πλώρη σε σχήμα καπρείου ρύγχους).

ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟ: Λευκό ξηρό κρασί από μοσχάτα σαμιώτικα σταφύλια ειδικής επιλογής. Κρασί με σπάνια χαρακτηριστικά και ελαφρό άρωμα μοσχάτου.

Βότανα από την περιοχή Κούτσι (κοντά στον Πύργο). Η Σάμος φημίζεται για τα βότανα που φυτρώνουν στη γη της και πολλά απ' αυτά έχουν θεραπευτικές ιδιότητες. Αναζητήστε την ινούλα που είναι κατευναστική για το βρογχικό βήχα (ιδιαίτερα στα παιδιά), το βερμπάσκο που είναι εξαιρετικά ευεργετικό για το αναπνευστικό σύστημα, το ζαμπούκο (ή κουφοξυλιά), του οποίου τα φύλλα χρησιμεύουν σαν αλοιφή για μώλωπες, διαστρέμματα και τραύματα, ενώ τα άνθη του είναι ιδανικά για τα κρυολογήματα και τη γρίπη και το αγριοκάροτο (ή δαύκι) που είναι αντισηπτικό του ουροποιητικού συστήματος, χρησιμοποιείται στην κυστίτιδα και προστατίτιδα, ενώ θεωρείται και ειδικό για τη θεραπεία των λίθων στα νεφρά.

 

Τις περίφημες ορχιδέες Σάμου από το Κοκκάρι, οι οποίες πωλούνται σε όλη την Ελλάδα αλλά εξάγονται και στο εξωτερικό.

 

Κεραμικά από το Καρλόβασι, τους Μαυρατζαίους και τους Κουμαραδαίους, χειροποίητα χαλιά επίσης από τους Κουμαραδαίους, μέλι από τον Πύργο και τη συμβολική «δίκαιη κούπα» ή αλλιώς «κούπα του Πυθαγόρα» (το ποτήρι που το περιεχόμενό του χύνεται όλο, αν θελήσεις να βάλεις μέσα του έστω και μια σταγόνα παραπάνω κρασί από την επιτρεπόμενη ποσότητα).

 

Πού να φάτε

Στην Αρχόντισσα, στο Ποτάμια, μια εξαιρετική ταβέρνα δίπλα στους καταρράκτες της περιοχής με μαγειρευτά φαγητά και τεράστιες μερίδες.

 

Στον Διόνυσο στο Μεσαίο Καρλόβασι με την υπέροχη ελληνική παραδοσιακή κουζίνα (δοκιμάστε συκωτάκια τηγανητά και τοπικά γιαπράκια) και τις καρέκλες στη μικρή πλατεία.

 

Στο Κύμα, στο Καρλόβασι, ένα παραδοσιακό ουζερί με πολλούς μεζέδες.

 

Στο Φάρο στο Πυθαγόρειο για το καλύτερο ψάρι της περιοχής, ολοζώντανα όστρακα και εξαιρετικούς μεζέδες.

 

Στην Απολλώνια, στο Πυθαγόρειο για καλά κρεατικά.

 

Στα Κοτόπουλα, στο Άνω Βαθύ, ένα μαγαζί που οι ντόπιοι παραδέχονται καθολικά ότι σερβίρει το νοστιμότερο κρέας σε όλο το νησί.

 

Στο Company, στη Χώρα, ένα ταβερνάκι που το έχει ένας παππούς και πρώην οδηγός λεωφορείου, ο οποίος σερβίρει ένα εξαιρετικό ψητό κοτόπουλο με μια «δική» του σάλτσα.

 

Στον Λουκά, στους Μαωλάτες για γεμιστούς κολοκυθοκορφάδες και υπέροχα γλυκά.

 

Στην Πηγή Πνακά, για παραδοσιακά φαγητά μέσα σε ένα συγκλονιστικό τοπίο.

 

Στους Ψαράδες, στον Άγιο Νικόλαο, την πιο φημισμένη ψαροταβέρνα του νησιού.

 

Στο Κουτούκι του Μπαρμπά Δημήτρη, στον Πύργο και παραδοσιακά πιάτα.

 

Στο καφενείο Πηγαδάκι στο Βαθύ, για ουζομεζέδες παρέα με τους γέρους του χωριού.

 

Στη Βάσω στους Βουρλιώτες, ένα υπέροχο μικρό καφενείο όπου θα δοκιμάσετε εξαιρετικούς μεζέδες αλλά και κάποια ψητά της ώρας.

 

Πού να μείνετε

Doryssa Bay

Μια σπάνια περίπτωση για την ξενοδοχειακή εστίαση στην Ελλάδα. Ένα ξενοδοχείο υπόδειγμα σεβασμού στην πολιτιστική, αρχιτεκτονική και λαογραφική ιστορία του νησιού, ένα πλήρες παραθεριστικό κέντρο αποτελούμενο από 350 δωμάτια χτισμένα δίπλα στη θάλασσα στο Πυθαγόρειο. Η κεντρική ξενοδοχειακή μονάδα περιλαμβάνει 180 δωμάτια τα οποία φέτος θα είναι κλειστά, αφού το ξενοδοχείο ανακαινίζεται εκ βάθρων αλλά στο σημαντικότερο κομμάτι του ξενοδοχείου, το Doryssa Village, η ανακαίνιση μόλις τελείωσε και είναι έτοιμο να υποδεχθεί τους επισκέπτες. Πρόκειται για ενα κανονικό χωριό χτισμένο από την αρχή στο οποίο συγκεντρώνονται όλοι οι παραδοσιακοί αρχιτεκτονικοί ρυθμοί της Σάμου με απίστευτη εμμονή στη λεπτομέρεια, στο οποίο υπάρχει εκκλησία, καφενείο, παραδοσιακά εργαστήρια και ένα από τα ομορφότερα λαογραφικά μουσεία στην Ελλάδα. Ακόμα και αν δεν μείνετε εδώ αξίζει μια επίσκεψη στους χώρους του γιατί εκτός από ξενοδοχείο αποτελεί και ένα μοναδικό αξιοθέατο για το νησί.

Πυθαγόρειο, τηλ. 22730 88300, www.doryssa-bay.gr

 

Proteas Bay Hotel

Κτισμένο σε μία αμφιθεατρική έκταση 40.000 τ. μ. αποτελείται από το κεντρικό κτίριο, τα Bungalows και το παραλιακό συγκρότημα αναψυχής. Η αρχιτεκτονική κατασκευή πρωτοποριακής αντίληψης είναι αρμονικά δεμένα με το φυσικό περιβάλλον και τη παραδοσιακή αρχιτεκτονική.

Πυθαγόρειο, τηλ. 22730 62144-6

 

Fito Bungalows Hotel

Απέχει ένα χιλιόμετρο από την κοντινότερη παραλία και διαθέτει 87 δωμάτια και 165 κλίνες.

Πυθαγόρειο, τηλ. 22730   61314

 

ARION

Βρίσκεται στη βόρεια ακτή της Σάμου, κοντά στο χωριό Κοκκάρι, σε απόσταση 10 χλμ. από την πόλη της Σάμου και πολύ κοντά σε δύο από τις πιο υπέροχες παραλίες του νησιού, οι παραλίες Λεμονάκια και Τσαμαδού.

Τηλ. 22730   92020

 

Αηδονόκαστρο

Παραδοσιακό συγκρότημα εξαιρετικής αρχιτεκτονικής με 5 πέτρινα σπίτια 200 ετών στους Βαλεοντάτες. Διαθέτουν ανώι, κατώι, αυλή, μπαλκόνι, χτιστά κρεβάτια και τζάκι. Υπάρχει αυλή με πλατάνια και καρυδιές και αναπαλαιωμένοι φούρνοι.

τηλ. 22730 94686  www.valeondates.de

Ανατολή

2 σπιτάκια με 3 διαμερίσματα έκαστο και 1 σπίτι με 5 στούντιο, πλήρως εξοπλισμένα στην Ψιλή Άμμο.

τηλ. 6974648876.

 

Βίλλα Βουρδά

Νεοκλασικό κτίριο σε έκταση 2,5 στρ. με 4 πλήρως εξοπλισμένα διαμερίσματα.

τηλ.  22730 37180

 

 

Παραλίες

Σεϊτάνια (Μικρό και Μεγάλο)

Μακράν οι καλύτερες παραλίες του νησιού και ένα από τα πιο μαγευτικά τοπία στην Ελλάδα. Η πρόσβαση γίνεται μέσω καϊκιών από το Καρλόβασι αλλά αν έχετε αντοχές αξίζει να ακολουθήσετε το μονοπάτι που ξεκινάει από το Τσουρλαίους και αφού περάσετε μέσα από ένα τοπίο με πυκνή βλάστηση να φτάσετε αρχικά στο Μικρό Σεϊτάνι και ύστερα από μισή ώρα στο Μεγάλο Σεϊτάνι. Στους κόλπους αυτούς μέσα στη σπηλιές βρίσκουν καταφύγιο και φώκιες Monachus Monachus.

 

Ποτάμι

Πανέμορφη παραλία πολύ κοντά στο Καρλόβασι απ' όπου ξεκινάει η ρεματιά που οδηγεί σε φυσικούς καταρράκτες. Η πρόσβαση στους καταρράκτες είναι εύκολη και γίνεται μέσα από ένα καλοσυντηρημένο μονοπάτι και αξίζει πολύ μια επίσκεψη εκεί.

 

Τσόπελα

Βρίσκεται στη νότια πλευρά του νησιού, είναι αρκετά απομονωμένη και έχει πεντακάθαρα και γαλανά νερά. Η πρόσβαση γίνεται με καΐκι από το Πυθαγόρειο ή από τον Όρμο του Μαραθόκαμπου. Οδικώς μόνο αν έχετε καλό αυτοκίνητο.

 

Άσπρες

Ψηλά απόκρημνα βράχια και μια εντυπωσιακή παραλία με βότσαλο στο Μαραθόκαμπο.

 

Τσαμαδού

Αν και αρκετά οργανωμένη και πολύ κοντά στο τουριστικό Κοκκάρι είναι από τις πιο όμορφες παραλίες του νησιού και την προτιμούν οι γυμνιστές.

 

Ψιλή Άμμος

Νότια παραλία με ρηχά νερά, αρκετά οργανωμένη και όμορφη.

 

Τσάμπου

Στην περιοχή Αυλάκια, όμορφη και βοτσαλωτή με καταπληκτικό πλούσιο βυθό.

 

Χρυσή Άμμος

Αμμώδεις, νότια παραλία με ρηχά νερά, περιτριγυρισμένη από πεύκα.

 

Λεμονάκια

Επίσης κοντά στο Κοκκάρι μια από τις πιο όμορφες παραλίες του νησιού με καταπληκτικά γαλαζοπράσινα νερά.

 

Βοτσαλάκια

Τεράστια οργανωμένη παραλία με βότσαλα στην περιοχή του Μαραθόκαμπου στην οποία υπάρχουν και πολλές ταβέρνες.

Πανηγύρια

Tης Ζωοδόχου Πηγής στο ομώνυμο μοναστήρι, την Παρασκευή του Πάσχα και της Αγίας Ζώνης στις 31 Αυγούστου. Του Αγίου Κωνσταντίνου, στο ομώνυμο χωριό στις 21 Μαΐου. Της Αγίας Μαρίνας (17 Ιουλίου) και της Παναγίας της Βροντιανής (7-8 Σεπτεμβρίου) στους Βουρλιώτες. Του Προφήτη Ηλία (20 Ιουλίου) και της Μεταμόρφωσης (6 Αυγούστου) στο Καρλόβασι. Του Αγίου Παντελεήμονα (27 Ιουλίου) στο Κοκκάρι. Του Προφήτη Ηλία (20 Ιουλίου) και της Αγίας Τριάδας στο Μαραθόκαμπο. Της Μεταμόρφωσης (6 Αυγούστου) στο Πυθαγόρειο. Του Μοναστηριού της Μεγάλης Παναγιάς (23 Σεπτεμβρίου) στον Πύργο.

 

Εκδηλώσεις

Το Ireon Music Festival που διοργανώνεται φέτος για έβδομη χρονιά και έχει φέρει μεγάλα ονόματα στο νησί όπως οι Stranglers πέρσι και οι Stereo MCs φέτος. Το φεστιβάλ γίνεται στο Ηραίον της Σάμου στη νοτιοανατολική πλευρά του νησιού και φέτος θα εμφανιστούν οι Μπάμπης Στόκας, Παύλος Παυλίδης, 63 High, Fotonovelam, Clairaudio και οι Stereo MCs. 7—8-9 Αυγούστου. (Περισσότερος πληροφορίες στο www.ireon-music-festival-samos.gr).

 

Το εξαιρετικό φεστιβάλ «Μανώλης Καλομοίρης», το οποίο περιλαμβάνει εκδηλώσεις υψηλού επιπέδου, που αφορούν στο θέατρο, την όπερα, την κλασική μουσική αλλά και το έντεχνο ελληνικό τραγούδι, το οποίο διαρκεί από τον Ιούλιο μέχρι το Σεπτέμβριο και περιλαμβάνει εκδηλώσεις στο Θέατρο του Πυθαγορείου, στην πλατεία Δημαρχείου, στο Δημοτικό Θέατρο, στο Ιστορικό Αρχείο και στο Ενιαίο Λύκειο στο Βαθύ, στο Δημαρχείο και στο Εθνικό Στάδιο στο Καρλόβάσι, στον Όρμο Μαραθοκάμπου ή σε άλλα σημεία του νησιού.

 

Οι γιορτές «Σαμιώτικου Κρασιού» που διοργανώνοντια στο Βαθύ από το δήμο κάθε καλοκαίρι από τα τέλη Ιουλίου μέχρι τα τέλη Αυγούστου και περιλαμβάνουν μουσικοχορευτικές βραδιές, θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες και ψαράδικες βραδιές.

 

Τα «Καρλοβάσεια» που διοργανώνει ο δήμος Καρλοβασίων από τις αρχές Ιουνίου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου και περιλαμβάνουν εκθέσεις αγγειοπλαστικής και βυρσοδεψίας, φωτογραφίας και ζωγραφικής, μουσικές παραστάσεις ποικίλων μουσικών ειδών, καθώς και παιδικές και αθλητικές εκδηλώσεις.

 

Το φεστιβάλ «Ηραία» που διοργανώνει ο δήμος Πυθαγορείου με θεατρικές παραστάσεις και μουσικές βραδιές, στο χώρο του αρχαίου θεάτρου στο Ηραίο αλλά και σε άλλα χωριά του δήμου.

 

Το «Φεστιβάλ Μεσογειακού ντοκιμαντέρ» που αποτελεί πλέον θεσμό και πραγματοποιείται κάθε χρόνο στο ξενοδοχείο Doryssa Bay.