Παίχτηκε χτες το πολυαναμενόμενο "Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα" του απολυμένου Στέλιου Κούλογλου για τη γενιά των 700 ευρώ, στο οποίο οι δημοσιογράφοι της εκπομπής παρακολούθησαν τις ζωές μερικών ανθρώπων που τα φέρνουν βόλτα δύσκολα (κι ενός πιο θαρραλέου). Τι κατάλαβα εγώ; Το θέμα που δεν υπογραμμίστηκε αλλά ήταν πολύ έντονα εμφανές ήταν αυτό των προσωπικών επιλογών. Γιατί ναι, οι εργοδότες είναι ανάλγητοι, η δικαιοσύνη δεν λειτουργεί, οι κερδοσκόποι είναι ανεξέλεγκτοι, αλλά παράλληλα ο ανυπεράσπιστος πολίτης έχει έναν κάποιο έλεγχο πάνω στην τύχη του. Δεν είναι πλήρης αυτός ο έλεγχος, αλλά με τις προσωπικές του επιλογές μπορεί να κάνει κάτι, στις περισσότερες περιπτώσεις.
Εντάξει, ο καθηγητής με τα δυο παιδιά δεν έχει και πολλά περιθώρια, ο άνθρωπος πιέζεται από παντού. Αλλά δεν μπορείς να βλέπεις την 27χρονη κάτοχο μεταπτυχιακού που δεν έχει λεφτά και θέλει να κάνει τριετές διδακτορικό σε ελληνικό πανεπιστήμιο και να μη σκέφτεσαι "Κορίτσι μου σύνελθε, τι είναι αυτά που λές;". Επιλογές υπάρχουν πάντα. Η χωρισμένη μάνα του κοριτσιού που στις 10 του μήνα έχει μείνει με 200 ευρώ έχει την επιλογή να μην δώσει τα 64 για να πάει θέατρο με το κοριτσάκι της. Η νεαρή φοιτήτρια μπορεί να ψωνίσει ρούχα από τα Κινέζικα -και, σε ένα από τα καλύτερα στιγμιότυπα της εκπομπής, το κάνει. Και, φυσικά, το ίνδαλμα ανάμεσα σε όλους, ο τυπάς που μπορεί να επιλέξει -και επιλέγει- να σηκωθεί και να φύγει απ' το μπουρδέλο, να πάει στην Ολλανδία όπου παίρνει καλά λεφτά, ξοδεύει πολύ λιγότερα, και ζει πολύ -μα πάρα πολύ- καλύτερα.
Κι εσύ πάντα έχεις επιλογές. Σου χρεώνουν 4.50 τον καφέ; Μην πας για καφέ. Πες τους να πάρουν το ζουμάκι που τους κοστίζει είκοσι λεπτά και να το βάλουν στον κώλο τους, για να το πω κομψά. Ο καφετεριάς τον χρεώνει τόσο τον καφέ επειδή εσύ είσαι θύμα, επειδή γκρινιάζεις μεν, τον πίνεις δε (από κάθε άποψη). Εντάξει, δεν μπορείς να μην πάρεις το πανάκριβο γάλα του εγκληματικού καρτέλ. Τον καφέ όμως μπορείς να τον γλιτώσεις. Το ποτό τη νύχτα μπορείς να το αποφύγεις (φίλος-Θεός που πάει στα κλαμπ με πλακέ μπουκάλι τζιν χωμένο στο παντελόνι δίνει το παράδειγμα). Υπάρχουν ένα σωρό κόλπα που μπορείς να ακολουθήσεις για να τους τιμωρήσεις -και, παράλληλα, συμμορφώσεις- τα οποία ναι μεν μπορεί να πηγαίνουν κόντρα στη ψευτο-κιμπάρικη κατοχικο-συνδρομική νοοτροπία του Έλληνα, αλλά η νοοτροπία αυτή είναι μέρος του προβλήματος, οπότε καιρός είναι να αρχίσει να αλλάζει.
Όλοι οι Έλληνες τραβάνε ζόρια για λόγους για τους οποίους δεν ευθύνονται, ή δεν ευθύνονται άμεσα. Αλλά υπάρχουν κι άλλοι λόγοι, αιτίες που οφείλονται αποκλειστικά στην προσωπική τους συμπεριφορά, τις αντιλήψεις τους, τη νοοτροπία τους, κι αυτές μπορούν να τις αλλάξουν, κι από εκεί μπορεί να γίνει μια αρχή.
Βέβαια, δεν μπορεί να είναι κανείς αισιόδοξος, καθώς από ότι μαθαίνω και η χτεσινή εκπομπή -και μετά από όλη τη φασαρία για την εκπαραθύρωση του Κούλογλου- έκανε τραγελαφικά νούμερα, καμία σχέση με τον δεύτερο ημιτελικό της Eurovision, ας πούμε. Φαίνεται πως και τα ευγενικά παιδιά του blog και οι περιπτώσεις των συνειδητοποιημένων ανθρώπων του ντοκιμαντέρ και εσύ που διαβάζεις αυτό το πράγμα είμαστε μια αδιανόητα αδύναμη και μικρή μειοψηφία που γκρινιάζει και παλεύει σε έναν ωκεανό βλακείας και αμάθειας. Οπότε αντί να περιμένεις να αλλάξουν νοοτροπίες και να γίνουμε πολιτισμένη κοινωνία, ίσως ήρθε η ώρα να κοιτάς τίποτα αγγελίες στην Ολλανδία.
