Αυτή τη στιγμή δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε αν ο Νεοελληνικός Συνδικαλισμός, αυτή η ιδιαίτερη μορφή συλλογικής δράσης, μοναδική στο δυτικό πολιτισμό, ζει μέρες ακμής και δόξας ή τα τελευταία της. Το σίγουρο είναι ότι είναι εδώ, Αυγουστιάτικα, στα εξώφυλλα των εφημερίδων και στις τσουρούτικες ειδήσεις των τηλεοράσεων. Μετά τους ιδιοκτήτες βυτιοφόρων που παρέλυσαν τη χώρα στερώντας την απΆ το δεύτερο σημαντικότερο καύσιμό της (μετά την γκρίνια, που δεν στερεύει), ήρθε η ώρα της ΔΕΗ.

Η κακιά τρόικα που δεν την καλέσαμε καθόλου για να μας σώσει αλλά μας την έστειλαν οι εξωγήινοι για να μας πιει το αίμα, μας ζητάει να πουληθούν μονάδες παραγωγής ενέργειας και ρεύμα σε τιμή κόστους σε εταιρίες για να σπάσει το μονοπώλιο, να ανοίξει η αγορά και να μπούνε κι άλλοι παίκτες μέσα. Οι εργαζόμενοι της ΔΕΗ δεν θέλουν. ΓιΆ αυτό πριν από λίγες μέρες ο πρόεδρος του συνδικαλιστικού της οργάνου (που είναι το μεγαλύτερο συνδικάτο της Ελλάδας, λέει, 22 χιλιάδες άνθρωποι) έστειλε ένα πολυσυζητημένο SMS σε «συντρόφους» βουλευτές (είναι ΠΑΣΟΚ) προειδοποιώντας τους για το τι έχει να γίνει έτσι και υπερψηφίσουν τέτοιο νομοσχέδιο. Το εξής:

«Σύντροφοι βουλευτές, όταν πριν από 32 χρόνια μπήκα στο ΠΑΣΟΚ για να αλλάξουμε τον κόσμο άκουγα τότε στις γιορτές Νεολαίας που κάναμε, πότε στη Ν. Σμύρνη πότε στη Ν. Φιλαδέλφεια πότε στου Ζωγράφου, ένα πολύ ωραίο καταγγελτικό τραγούδι του Θωμά Μπακαλάκου για την αγροτιά που έλεγε “Καημένη αγροτιά, θα κερδοσκοπήσουν οι μεσάζοντες…”. Ελπίζω, σύντροφοι βουλευτές, 32 χρόνια μετά να μην το κάνετε επίκαιρο (και στο χώρο της χονδρικής τής ενέργειας) επιτρέποντας στον κάθε αεριτζή να θησαυρίζει σε βάρος της επιχείρησης του ελληνικού λαού. Οι εργαζόμενοι στη ΔΕΗ ούτε εργοστάσια πουλάμε ούτε ενέργεια στην τιμή κόστους στους αεριτζήδες. Καθαρές κουβέντες. Σε όλα υπάρχουν όρια. Ο αγώνας μας δεν είναι για μας, είναι για τον καταναλωτή, γιΆ αυτό θα φτάσουμε στα άκρα. Θα ματώσουμε. Και αυτό που σας λέω εκφράζει το σύνολο των εργαζομένων και πρωτίστως των συντρόφων μας».

Τώρα, τι SMS είναι αυτό με 137 λέξεις και 730 χαρακτήρες δεν ξέρω, δημόσιοι υπάλληλοι είναι, μπορεί να έχουν κάνα περίεργο επίδομα και στα μηνύματα. Πάντως ο άνθρωπος περιγράφει αυτά που σκέφτεται γλαφυρά και με σαφήνεια: Οι εργαζόμενοι δεν πουλάνε ούτε εργοστάσια ούτε ενέργεια στους αεριτζήδες. Αρνούνται. Πράγμα που σημαίνει ότι θεωρούν ότι τα εργοστάσια και η ενέργεια είναι δικά τους. Τους ανήκουν, και σΆ όποιον γουστάρουν τα πουλάνε. Και θα ματώσουνε. Και επίσης επικαλείται τραγούδι του Θωμά Μπακαλάκου, πράγμα που έχει τη σημασία του.

Τώρα, το θέμα της ΔΕΗ χωράει συζήτηση (πολύ περισσότερη από το θέμα των κλειστών επαγγελμάτων, ας πούμε, που είναι λίγο-πολύ αυτονόητο), κι αυτό δεν είναι του παρόντος, αλλά το SMS και η γενικότερη ρητορική του προέδρου επιβεβαιώνει το κύριο αξίωμα του Νεοελληνικού Συνδικαλισμού: Οι συνδικαλιστές ποτέ δεν αγωνίζονται υπέρ. Πάντα αγωνίζονται κατά. Τα όποια προνόμια συσσωρεύουν για τον κλάδο τους τα συσσωρεύουν κάτω απΆ το τραπέζι, μακριά απΆ τους δρόμους, σε υπουργικά γραφεία, σε προεκλογικές περιόδους, χωρίς δημοσιεύματα και τυμπανοκρουσίες. Συνήθως δεν τα ζητάνε καν — τους δίνονται, με ανταλλάγματα αυτονόητα. Στους δρόμους βγαίνουν μόνο για να τα υπερασπίσουν όταν κάποιος πάει να τους τα πάρει. Η γελοιότητα των αδειών βυτιοφόρων 40 χρόνια κράτησε — ο χαμός έγινε όταν κάποιος προσπάθησε να επαναφέρει τη νομιμότητα.

Θα μου πεις, αυτός είναι ο ρόλος των συνδικάτων, να υπερασπίζεται να δικαιώματα του κλάδου, και θα 'χεις δίκιο. Το θέμα είναι το πώς. Υπάρχει ο σωστός τρόπος, και υπάρχει και ο λάθος. Τα παραδείγματα υπάρχουν: Ένα από τα ισχυρότερα συνδικάτα στις ΗΠΑ λειτουργεί στον κλάδο του κινηματογράφου, στο Χόλιγουντ, που οι εγχώριοι αριστεροί το θεωρούν του σατανά, αλλά στην πραγματικότητα είναι ένα πολύ καλά οργανωμένο σύστημα σε πρότυπα σχεδόν σοσιαλιστικά. Δοκίμασε να κάνεις ταινία στο Χόλιγουντ με ηχολήπτες που δεν είναι μέλη του συνδικάτου, ας πούμε. Είναι αδύνατον. Εκεί όμως –όπως και στις περισσότερες δημοκρατίες- τα συνδικάτα αναγνωρίζουν πως το συμφέρον της εταιρίας είναι συμφέρον και δικό τους. Καταλαβαίνουν ότι η εταιρία πρέπει να βγάλει λεφτά για να ζητήσουν κι αυτοί λεφτά, και ότι κάθε κινητοποίηση γίνεται με γνώμονα το γενικό καλό, ότι ο στόχος είναι το win-win, όχι η τυφλή υπεράσπιση κεκτημένων και δικαιωμάτων που μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα μπορούν να οδηγήσουν τον εργοδότη (και μαζί όλους τους εργαζόμενους) στον γκρεμό, στο απροχώρητο, στο αμήν. Και παίζει ρόλο και ο τρόπος. Έχει σημασία η αισθητική. Όταν ακούς έναν πρόεδρο να σκούζει, ή βλέπεις έναν γραμματέα να μυξοκλαίει στα δελτία ειδήσεων, ή ακούς τον τάδε πρόεδρο να απειλεί με απεργίες και κλεισίματα δρόμων -ή διαβάζεις έναν άλλο να επικαλείται το Θωμά Μπακαλάκο-, ε, όπως και να το κάνουμε, παθαίνεις μια αλλεργία. Η οργή, όταν εκφράζεται με τον τρόπο που συνηθίζουν οι Έλληνες συνδικαλιστές, απωθεί. Όπως γίνεται με κάθε χώρο που αυτοπροσδιορίζεται με βάση αυτά στα οποία αντιτίθεται, η όλη αισθητική του συνδικαλισμού χαρακτηρίζεται από την γκρίνια, το νταηλίκι και τις απειλές. «Θα ματώσουμε» γράφει ο πρόεδρος της ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ, και μου θύμισε την επική ανακοίνωση των συνδικαλιστών Προποτζήδων τον περασμένο Μάιο, στην οποία απειλούσαν μεταξύ άλλων ότι θα στήσουν κόσμο στον τοίχο, θα κάνουν οικογένειες να κλάψουν, θα πνίξουν κόσμο σε ποτάμια και θα κρεμάσουν με σκοινί αυτούς που τους αδικούνε και όσους από τους δικούς τους αρνηθούν να συνταχθούν «στον αγώνα».

Σοβαρά, έτσι έγραφε. Κι έτσι αντιδρούν λίγο-πολύ όλοι, γιατί αυτό παθαίνεις όταν τραβάς τα ζόρια: Επιστρατεύεις την αισθητική και την παιδεία σου, και ουρλιάζεις. Το πρόβλημα είναι ότι έτσι σΆ ακούνε μεν περισσότεροι, αλλά δεν κερδίζεις ούτε έναν.