Ο Έλληνας διανομέας πρέπει να είναι πολύ σαΐνι: Η ταινία πήρε τέσσερα Όσκαρ, σάρωσε, και στην Ελλάδα ο μόνος τρόπος να τη δεις μέχρι τις 6 Μαρτίου που βγαίνει είναι να κατεβάσεις το torrent, με αποτέλεσμα όσοι ήθελαν να την δουν τόσο καιρό που συζητιέται, να την έχουν δει έτσι. Υπάρχει κι άλλη λύση, όμως. Τις προάλλες μου ήρθε το βιβλίο του Κόρμακ Μακάρθι (εκδόσεις Καστανιώτη), και η απόφαση ήταν εύκολη. Το διάβασα μέσα σε τρία βράδια. 

 

Αν δεν ξέρεις την υπόθεση, νάτη: Τίμιο επαρχιόπουλο (εντάξει, όχι πολύ τίμιο), πέφτει πάνω σε σκηνικό μακελειού που μόλις έχει τελειώσει. Ήταν ένα μεγάλο deal ναρκωτικών με Μεξικάνους που πήγε πολύ άσχημα -στο τέλος δεν έμεινε κανένας ζωντανός, αλλά έμειναν κάμποσοι τόνοι καφετιάς ηρωίνης και ένας χαρτοφύλακας με εκατομμύρια δολάρια. Το επαρχιόπουλο βουτάει το χαρτοφύλακα, και τότε ξεκινά το κυνήγι. Στο κατόπι του ξεχύνονται: Ένας τίμιος (πραγματικά τίμιος) σερίφης, οι σκοτεινοί τύποι πίσω από το deal που θέλουν τα λεφτά τους πίσω, και ένας τρομερός freelance φονιάς τα κίνητρα του οποίου κανείς δεν ξέρει (ο Χαβιέ Μπαρδέμ στην ταινία). 

 

Το βιβλίο δεν είναι μεγάλο, δεν έχει δεκάδες χαρακτήρες, δεν προσπαθεί να χαρτογραφήσει την Αμερικανική επαρχία ή οποιαδήποτε πτυχή της κοινωνίας. Το θέμα του είναι η ηθική. Και, κυρίως, πώς βλέπει την ηθική ένας ηλικιωμένος Αμερικανός, από αυτούς που αποκαλούν salt of the earth, που πολέμησε στο Βιετνάμ, που στα γεράματα εξακολουθεί να λατρεύει τη γυναίκα του και να θεωρεί καθήκον του να προστατεύσει τους ανθρώπους της κοινότητάς του. Και που τώρα βλέπει πιτσιρίκια να κουβαλάνε όπλα, και μανιακούς φονιάδες να δολοφονούν με χειρουργική ακρίβεια και χωρίς το παραμικρό ίχνος τύψεων. 

 

Η γλώσσα είναι νωχελική και περιγραφική, σου προκαλεί μια μελαγχολία (πολύ καλή η μετάφραση του Κορτώ), πράγμα αναμενόμενο, καθώς ο συγγραφέας είναι μαέστρος μέγας. Τελικά, πρόκειται για ένα μυθιστόρημα για το πώς βλέπει τον σημερινό κόσμο κάποιος που έχει συνηθίσει να ζει σε έναν άλλο, πιο παλιό, και ξαφνικά διαπιστώνει πως οι κανόνες άλλαξαν. Γι' αυτό είναι ατυχής η μετάφραση του τίτλου. Το βιβλίο δεν έχει σχέση ούτε με πατρίδες ούτε με μελλοθάνατους. Για τους γέρους μιλάει. Αυτή δεν είναι χώρα για γέρους. Αυτό θέλει να πει ο τίτλος.